همه شما شاید تا کنون آهنگ های زیادی به گوشتون خورده باشه که شعرش دی بلال یا تو همین مایه ها باشه .ما هم مثل شما یکی از این اشعار را با اجرای یه خواننده که در آمریکا یا اروپا یا ... در جمعی صمیمی اجرا کرده بود گوش دادیم نمی دونم شما این آهنگ رو گوش دادید یا نه؟ ولی خواننده ای که اونو می خونه از گیتار برای همراهی صدای خودش استفاده می کنه، شعری محلی و فولکولور با ساز غربی که البته زیبا هم اجرا شده بود.

امروزه هر کاری تو این عصر پست مدرن امکان داره ، سنت با مدرنیته قاطی میشه و میشه اون چیزی که امروز تو فیلمها ،تصاویر ، نقاشیها ،نوشته ها ،موسیقی و حتی تو زندگی خصوصی و خانوادگی و ... دیده میشه که بعضی هاش خوب از آب در می آن بعضی هاش هم نه.البته به زعم خیلی ها خوبی و بدی دیگه تو این عصر پست مدرن معنایی نداره آیا شما قبول دارید ؟

حالا من شعر این آهنگ رو برای شما دوستان و خواننده های عزیز نوشتم و در اینجا می آرم ، امیدوارم بپسندید :

دی بلالم دی بلال، سوز تیه کالم دی بلال

دی بلالم دی بلال ، بل مو بنالم تو منال

سه چیه قیمتیه ، قدرش ندونیم دی بلال

شوو مه ،فصل بهار ، عهد جوونی دی بلال

بلال بلالم وای ، های بلال بلالم وای 

بلال بلالم وای ، های بلال بلالم وای

چه خوشه اسب قزال ،زین برگ روسی، دی بلال 

چه خوشه بازی کنیم با نوعروسی ،دی بلال

دی بلالم دی بلال، سوز تیه کالم دی بلال

دی بلالم دی بلال ، بل مو بنالم تو منال

                  ***

ببندم شالم ،می پوشم قدک را 

بنازم گردش چرخ فلک را

بگردم آب دریا، سراسر 

بشویم هر دو دست بی نمک را

امون از دل مو، وای از دل مو

امون از دل مو، وای از دل مو

الهی یا الهی یا الهی 

سر راهت درآد،مار سیاهی

اول بر مو زن، دل بر تو بستم

دوم بر تو زن، که تو بی وفایی

امون از دل مو، وای از دل مو

امون از دل مو، وای از دل مو

نواها وآواهایی ساده وصمیمی که نیاکان ما برای فرزندان خویش و یا به قصدی دیگر در جمع یا در خلوت و تنهایی خویش زمزمه می کردند

به گذشته که بنگریم نیاکان، پدران و مادران ما در فضا و موقعیتی زندگی می کرده اند که با فضای فعلی زندگی کنونی تفاوت عمده ای داشته است و به همین خاطر هر از گاهی که به خاطرات خود رجوع می کنند اشکی می ریزند و از ته دل آهی می کشند که نشان از فقدان بعضی از داشته های آن زمان درعصر کنونی و عمق تفاوتهاست . بعضی از آنها خاطرات ، داستانها و آواهای محلی زیادی با خود به همراه دارند و از خدا می خواهند که تو بنشینی واز آنها بپرسی که بر شما در آن دوران چه گذشت و چگونه بودید و چقدر خوشحال می شوند وقتی تو غرق در شنیدن گفته هایش می شوی.

واقعاً حیف نیست وقتی که پیری از همصحبتی و تجدید خاطراتش اینگونه خوشحال می شود او را در این عصری که خود را با آن در تناقض می بیند و تنها می یابد ، رهایش نکنیم . من چند سال پیش تصمیم داشتم آواها و نواها وشعرهای محلی و لری را که در گذشته نه چندان دور زمزمه نیاکان ما بوده است گرداوری کنم که پس از مدتی و به دلایلی دست از این کار کشیدم اما از مصاحبت با یکی دوتا از آن پیران زمزمه گو تعدادی اندک از این اشعار و آواها را که بیشتر در وصف دختران،نامزدی، احساسات جوانی ،خواستگاری و کودکان بود گرداوری کردم و اصلاً به بارمعنایی و ارزش این اشعار و آواها توجهی نکرده وصرفاً نگاه من به این اشعار و زمزمه ها یک نگاه تاریخی ،سنتی و مستقل بوده است و جنبه روایی دارد.

اکنون فرصتی پیش آمد تا آنها را در این وبلاگ بازگو کنم که البته برای راحتی قرائت اشعارو نواها، آنها را به صورت نوشتار انگلیسی و برای فهم بیشتر ترجمه را به زبان فارسی آورده ام :

هر که بگوید دختر زشت

گاوش بمیرد و نکند کشت

خانه اش برود به آبادی کوشک

مرده او هم نبیند صورت بهشت

گل تنگس، گل تنگس (یک نوع درختچه)

دایی فرزند عزیزم رفته به مجلس

تخته و چوب، تخته و چوب

سر دست دخترم مهره و گوی

گوی و مهره را می خواهم چیکار کنم!

دختر عزیزم را می خواهم باهاش ناز کنم

دختر گلم سر کپره

زلف های گره زده سرخش بیرونه

***

Shakol shakol ow varof

Ow va zere bidarof

Ratom zere bid

Bidasarom chekese

Zangol kakam pekesse(این شعر از زبان مادریست که برای ناز کردن فرزندش به او شکل می گوید و البته ترجمه آن خالی از ایراد نیست)

شکل، شکل آب بیار

آب از زیر بید بیار

رفتم زیر بید

بید بر سرم چکید

زنگل برادرم پکید

دختر خوبه یکی باشد

در صورتش خالی باشد

و ابرویش نازک باشد

و چشمانش در حالت چشمک زدن باشد

دختر،دختر، دخترچه

آب آورد و هیمشه

شسته قبای باباشه

عزیزم چم و چم (چم: زمینی که در شرایطی خاص واقع است)

خری کشتم در چم

دل و قلوه اش برای بچه ام

این بچه کوچک بچه ام

این بچه نادان بچه ام

چه خوشه ازدواج کنی با یک آدم گله دار

هر ساعت و هر دقیقه قدح را بردار (برای دوشیدن گوسفندان از قدح استفاده می کنند)

دخترم گل توی صورتشه

دخترم نه موقع ازدواج کردنشه

آی دخترم ! آی دخترم!

ازدواج نکرد ، مونده رو دستم

طایفه بکش و باوی در برم

همه اش برای خواستگاری از دخترم

رفتم سراغ افسار گاومون

جلویم را گرفت پسر کدخدامون

رفتم سر جای گل، جای گل را دیدم

با این دل پر حسرت ، کمر بریدم

یک تاری از آن گیسوان بافته شده ات، شال دور کمرم باشد

روز دور گردنم و شب زیر سرم باشد

نه پیشتم ، نه می بینمت،نمی دانم در چه حالی

می ترسم بیایم به سراغت تا نامزدی داری

نوک سیگار را آتش زدم و کردم نشونه

نمی دانستم تو به این زودی می گیری بهونه

می روم منزل پدر نامزدم و امشب برنمی گردم

کارم را به اتمام می رسانم و با دل خوش بر می گردم

چه خوشه پدر خانم یکی و دامادها دوتا باشند

از ابتدای شام صحبت کنید تا روز شود

انگشتانت مثل قاب نرگس

بدن راهم با آنها بشویی نمی پوسد هرگز

ای که گیسوانت پرپشت و در هم پیچیده است

یه تاری ازلای گیسوان در هم پیچیده ات باز شده است

آی دخترا! برچینید

آی دخترا! همتون

دستم زیر سینه هاتون

نی میزنم جلوتون

برای پسر کدخداتون

صدا بزنید بر این زمین

تا درآید علف شیرین

بچرد اسب داماد

تا بزند دست بر زمین